Erotik Romanın AİHM Zaferi

AÄ°HM Guillaume Apollinaire’in “On Bir Bin Kırbaç” kitabının “cinsel arzuları tahrik ve istismar ettiÄŸi” gerekçesiyle Türkiye’de yasaklanmasını gereksiz buldu.

"On Bir Bin Kırbaç" kitabının Fransa'daki baskısının kapağı.

 

Kayhan KARACA
ntvmsnbc

STRASBOURG – Avrupa Ä°nsan Hakları Mahkemesi (AÄ°HM), Fransız yazar ve ÅŸair Guillaume Apollinaire’in erotik öğeler içeren “On Bir Bin Kırbaç” adlı romanına Türk mahkemeleri tarafından getirilen yasağı Avrupa Ä°nsan Hakları SözleÅŸmesi’ne aykırı buldu.

AÄ°HM, Avrupa edebiyat mirasının bir eseri olarak nitelediÄŸi romanın toplatılması kararı için “demokratik bir toplumda gereksiz bir uygulama” hükmünde bulundu.

Apollinaire’in romanı 1999 yılında Hades yayınları tarafından basılmış, ancak Ä°stanbul Savcılığı “cinsel arzuları tahrik ve istismar ettiÄŸi” gerekçesiyle Türk Ceza Kanunu’nun 426 ve 427′inci maddelerine dayanarak, yayınevi sahibi Rahmi AkdaÅŸ hakkında suç duyurusunda bulunmuÅŸtu. AkdaÅŸ, açılan dava sonunda ağır para cezasına mahkum edilmiÅŸ ve kitap da toplatılmıştı.

Davacı, Yargıtay’ın da kararı onamasının ardından, ifade özgürlüğü ile adil yargılanma ve mülkiyet haklarının ihlal edildiÄŸi gerekçesiyle 2004 yılında AÄ°HM’ye baÅŸvurmuÅŸtu.

AİHM; ahlaki konularda devletlerin geniş takdir yetkisine sahip olduklarını kabul etse de, bu yetkinin Avrupa edebiyat mirasının parçası olan bir romanın Türk okurlara erişmesini engellemeye kadar gidemeyeceği sonucuna vardı.

Mahkeme, davacı hakkında Türk mahkemeleri tarafından hükmedilen cezanın, sosyal bir ihtiyaçtan kaynaklanmadığı, hedeflenen amaçla orantılı olmadığı ve demokratik bir toplumda gereksiz bir uygulama olduÄŸunu vurgulayarak, Avrupa Ä°nsan Hakları SözleÅŸmesi’nin ifade özgürlüğüyle ilgili 10′uncu maddesinin ihlal edildiÄŸine hükmetti.

Davacının adil yargılanma ve mülkiyet haklarıyla ilgili taleplerini incelemeyi gereksiz gören AİHM, davacı talep etmediği için herhangi bir tazminata da hükmetmedi.

Apollinaire’in tartışmalı romanı ilk olarak 1907 yılında Fransa’da yayımlanmıştı. Roman, cinsel iliÅŸkiyi sado-mazoÅŸizm, vampirizm ve pedofili uygulamalarıyla abartılı ve metaforik biçimde anlattığı için ilk yayımlandığı tarihlerde “skandal” olarak nitelenmiÅŸti. Ancak roman, o tarihten bu yana onlarca dile çevrildi ve bugün internette de kolaylıkla bulunabiliyor.

 HABER KAYNAĞI