Adalet Bakanlığı Cevap Yetiştiriyor
Son günlerde sıkça görmeye aşladığımız bir olguya dikkatinizi çekmek istedik. Yüksek yargı organlarını temsilen yapılan açıklamalara hemen Adalet Bakanlığınca cevap verilip, kamuoyuna duyuruluyor.
Geçenlerde Danıştay açıklamasına cevap verilmişti. Bu gün de Adli Yıl açılış töreninde Yargıtay Başkanınca yapılan konuşmaya cevap geldi. Yüksek Yargı Organları bir taraf, Bakanlık diğer taraf anlayışı giderek yerleşiyor. Bu gidişin nereye olduğunu merak ediyor ve aşağıda Adalet Bakanlığı açıklamasını bilgilerinize sunuyoruz.
Yargıtay Başkanının 2010-2011 adli yıl açılış konuşmasında, Anayasa değişikliği paketinde yer alan HSYK’nın yapısı ile ilgili düzenlemelerin, kuvvetler ayrılığı ve yargı bağımsızlığı ilkelerine aykırı olduğu ileri sürülmüş, ayrıca Bakanlığımızın etkin ve güçlü bir yargı sistemi için gerçekleştirmiş olduğu büyük yatırımlar görmezden gelinerek objektiflikten uzak değerlendirmelerde bulunulmuştur.
Bilindiği gibi HSYK’nın yapısı ile ilgili düzenlemelerin de yer aldığı Anayasa değişikliği paketi, Anayasa Mahkemesinin denetiminden geçmiştir.
Anayasa Mahkemesi, gerekçeli kararında özetle; TBMM tarafından kabul edilen 5982 Sayılı Kanunun, teklif olarak veriliş biçimi, anayasa komisyonundaki görüşme şekli ve TBMM’de oylama biçimi açılarından Anayasaya uygun olduğunu tespit etmiştir.
Yüksek Mahkemenin gerekçeli kararında; hukuk devleti ve yargı bağımsızlığı ilkelerinin belli somut bir Kurul yapısını gerektirmediğini, Kurulun, yargı bağımsızlığını ihlal etmediği sürece çok farklı modellerde tasarlanabileceğini, bu farklı modellerden hangisinin benimseneceğinin talî kurucu iktidarın (yasama organının) takdir yetkisi içinde kaldığını belirtmiştir. Ayrıca bu değişiklikle Kurulun; üye sayısının artırıldığı, seçim tabanının genişletildiği, Kurul üyelerinin büyük çoğunluğunun yargıçlar tarafından doğrudan seçilmesinin kabul edildiği, Kurulun kendi sekretaryasına kavuşturulduğu, Teftiş Kurulunun Kurula bağlandığı ve böylece HSYK’nın özerk yapısının güçlendirildiği vurgulanmıştır.
Bu değerlendirmelerin yanı sıra Anayasa Mahkemesi gerekçeli kararında mevcut düzenlemenin; Adalet Bakanının dairelerin çalışmasına katılmasının yasaklandığı ve Bakanın Teftiş Kurulu üzerindeki mutlak kontrolünün kaldırılması suretiyle yürütmenin Kurul üzerindeki etkisinin azaltıldığı, nihayet Kurul kararlarının kısmen de olsa yargı denetimine açılmasının hukuk devletinin güçlendirilmesine yönelik bir adım olduğu belirtilmiştir.
Sayın Yargıtay Başkanı konuşmasında “Yargının verdiği kesinleşmiş kararlara uyulması, hukukun üstünlüğü ve hukuk devleti ilkelerinin gereği olarak anayasal bir zorunluluktur. Beğenilmese de saygı gösterilmesi, uygulanması gerekir” şeklinde ifadelere yer vermiştir. Anayasa Mahkemesinin yukarıdaki tespitlerine rağmen bu karara saygı gösterilmemesi ve kararda etraflıca tartışılmak suretiyle sonuca bağlanmış konularda kamuoyunu yanlış yönlendirecek şekilde yeniden tartışma açılması ciddi bir çelişkidir.
Bu açıklamalar, paketle getirilen hukuki düzenlemelerin gerçek mahiyetinin değerlendirilmesinden ziyade; statükocu bir yaklaşımla, mevcut pozisyonlarını koruma ve yüksek mahkemelerin yargı üzerinde kurmuş olduğu vesayet rejimini sürdürme amaçlı hareket edildiğinin de açık bir ifadesidir.
Öte yandan söz konusu konuşmada, Adalet Bakanlığının 2002 yılından bu yana görev alanıyla ilgili olarak; fiziki kapasite, teknoloji, insan kaynakları, eğitim ve özlük hakları vs. konularda yaptığı faaliyetler göz ardı edilerek bu hususlara değinilmemesi manidar bulunmuştur.
Bu kapsamda 2003 yılı itibarıyla;
Hakim ve savcı sayısı 9.232 iken, yaklaşık %23’lük artışla 11.397’ye
Adliyelerdeki toplam personel sayısı 20.225 iken yaklaşık %80’lik artışla 36.630’a,
Adliye hizmet binalarının toplam kapalı alanı 596.059 m² iken, yaklaşık %400’lük bir artışla 2.403.464 m² ye,
Lojman sayısı 6.920 iken yaklaşık %41’lik artışla 9.754’e,
yükseltilmesi, Bakanlığımızın faaliyetlerinin sadece bir kısmıdır.
Anayasa Mahkemesinin denetiminden geçerek kuvvetler ayrılığı ve yargı bağımsızlığı konusunda ilerleme olarak kabul edilmiş değişiklik paketine, kuvvetler ayrılığını ve yargı bağımsızlığını zedeleyen düzenlemeler olarak bakılması; ayrıca yıllarca ihmal edilmiş birçok konuda yapılan ilerleme ve iyileştirmelerin görmezden gelinerek bu konularda hiçbir şey yapılmamış gibi açıklamalarda bulunulması, konuya ne kadar taraflı ve maksatlı yaklaşıldığının açık bir göstergesidir.
Kamuoyuna saygı ile duyurulur.
…